Semizotunun İngilizcesi ne ?

Kerem

New member
Birbirini tamamlıyor.

Ali işi organize ediyor.

Elif masadaki insanların neyi sevdiğini düşünüyor.

Sonuçta ortaya yalnızca iyi hazırlanmış bir yemek çıkmıyor; herkesin kendisini düşünülmüş hissettiği bir sofra çıkıyor.

Bence günlük hayatta asıl mesele de burada.

Bir problemi yalnızca “nasıl çözerim?” diye düşünmek yeterli olmayabilir.

Bazen ikinci soru da gereklidir:

“Bu çözüm insanları nasıl etkileyecek?”

Aynı şekilde yalnızca herkesin duygusunu düşünmek de yeterli olmayabilir.

Bazen de:

“Peki bunu uygulanabilir hâle nasıl getiririz?”

sorusunu sormak gerekir.

Cinsiyetlerden bağımsız olarak, insan ilişkilerinde bu iki yaklaşımın birlikte çalışması çoğu zaman daha güçlü sonuçlar doğurur.

Semizotu Neden Bu Kadar Dayanıklı?

Bahçedeki bitkiye biraz daha yakından baktığımızda hikâyenin başka bir tarafı ortaya çıkıyor.

Semizotunun etli yaprakları ve gövdesi, onun su tutabilen bir bitki olmasına yardımcı oluyor. İngilizce sözlüklerde de bitkinin etli yaprakları özellikle vurgulanıyor.

Kew kayıtlarında Portulaca oleracea yarı etli, yıllık veya iki yıllık bir bitki olarak tanımlanıyor. Türün farklı bölgelerde yabani olarak bulunması da onun oldukça geniş bir coğrafyada yaşamını sürdürebildiğini gösteriyor.

Belki de bu yüzden semizotu, insanlık tarihinin mutfaklarında kendisine yer bulmayı başardı.

Her zaman kusursuz koşullara ihtiyaç duymuyor.

Bazen bahçenin kenarında çıkıyor.

Bazen taşların arasında.

Bazen insanların “yabani ot” diye baktığı yerde.

Ve sonra biri onu fark ediyor.

“Bunu yiyebiliriz.”

İnsanlık tarihindeki pek çok mutfak keşfinin başlangıcı belki de tam olarak böyleydi.

Bir Bitkinin Toplumsal Hikâyesi

Semizotunun hikâyesi yalnızca botanikle ilgili değil.

Bir bitkinin sofraya gelmesi, aynı zamanda toplumun doğayla ilişkisini de gösterir.

Modern şehir yaşamında yiyecekleri çoğunlukla market raflarında görüyoruz. Domatesin tarladaki hâlini, buğdayın başağını veya semizotunun toprağın kenarında nasıl büyüdüğünü düşünmeden paketlenmiş ürünü satın alabiliyoruz.

Oysa geçmişte insanların doğayı tanıması çok daha doğrudan bir deneyimdi.

Hangi ot yenir?

Hangisi acıdır?

Hangisi zehirlidir?

Hangisi ilkbaharda çıkar?

Hangisi yağmurdan sonra çoğalır?

Bu bilgiler yalnızca kitaplarda bulunmuyordu. Kuşaktan kuşağa aktarılıyordu.

Bir çocuğun büyükannesinden öğrendiği bir ot bilgisi, bazen yazılı olmayan bir botanik arşivi gibiydi.

Ve kadınların bu bilgi aktarımındaki rolü birçok toplumda özellikle dikkat çekiciydi; mutfak, bitki bilgisi, saklama yöntemleri ve tarifler gündelik hayatın önemli parçaları olarak nesilden nesile aktarılıyordu. Fakat bu, erkeklerin bu alanların dışında olduğu anlamına gelmez. Tarım, ticaret, pazarlar ve bitkilerin ekonomik dolaşımı da farklı toplumlarda erkeklerin yoğun olarak yer aldığı alanlardı.

Dolayısıyla semizotunun hikâyesi bize “kadınların mutfağı, erkeklerin tarlası” gibi basit bir ayrım değil, bilginin birlikte üretildiği ve taşındığı karmaşık bir toplumsal hayatı hatırlatıyor.

İngilizce Tariflerde Karşınıza Çıkarsa Ne Yapmalısınız?

Bir gün yabancı bir yemek sitesinde “purslane salad” görürseniz artık ne olduğunu biliyorsunuz.

“Purslane” = semizotu

“Common purslane” = adi/yaygın semizotu, yani Portulaca oleracea

“Purslane seed” = semizotu tohumu

Üstelik Türk mutfağındaki kullanımına da oldukça yakın örnekler bulabilirsiniz. Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın yayımladığı semizotu salatası tarifinde İngilizce karşılık olarak doğrudan “purslane” kullanılıyor.

Burada küçük bir ayrıntı daha var.

“Portulaca” da İngilizcede kullanılan bir kelime. Ancak bu terim daha geniş bir bitki grubunu ifade edebilir. Cambridge Dictionary, Portulaca adını etli yaprak ve gövdelere sahip bitkilerden oluşan bir grup için kullanıyor ve yaprakları salatalarda kullanılan Portulaca oleracea için “purslane” eş anlamını veriyor.

Yani günlük mutfak İngilizcesinde aradığınız kelime çoğu zaman purslane.

Bir Kelime Bizi Nereye Kadar Götürebilir?

Hikâyenin sonunda Ali ile Elif masaya oturuyor.

Ortada yoğurtlu semizotu var.

Bir tabakta domatesli semizotu salatası.

Bir köşede ekmek.

Ali çatalını uzatırken:

“Sonuç olarak,” diyor, “sorunun cevabı purslane.”

Elif gülümsüyor.

“Hayır. Sorunun cevabı sadece purslane değil.”

Ali kaşlarını kaldırıyor.

“Başka ne var?”

“Bir kelimenin arkasında bir bitki var. Bitkinin arkasında mutfak var. Mutfağın arkasında aileler var. Ailelerin arkasında bölgeler, alışkanlıklar, ticaret, tarım ve tarih var.”

Ali bir an düşünüyor.

“Yani semizotu bize İngilizce öğretiyor.”

“Elbette,” diyor Elif. “Ama biraz da dünyayı farklı okumayı öğretiyor.”

Belki de mesele tam olarak budur.

Bazen bir yabancı kelimeyi öğrenmek, sözlükte bir karşılık bulmaktan fazlasıdır.

Semizotunun İngilizcesi “purslane”.

Ama “purslane” kelimesinin arkasında Portulaca oleracea var; onun arkasında farklı coğrafyalarda yaşayan insanlar, mutfaklar ve gelenekler var. Kew'in botanik kayıtları bu bitkinin geniş coğrafi dağılımını ve tarih boyunca gıda olarak kullanılmasını doğruluyor.

Şimdi size forumun klasik sorusunu bırakayım:

Bir dahaki sefere bahçenin kenarında kendiliğinden çıkan bir otu gördüğünüzde, ona gerçekten “yabani ot” mu diyeceksiniz?

Yoksa önce eğilip ne olduğunu öğrenmeye mi çalışacaksınız?

Belki de bazen doğanın bize sunduğu en eski tarifler, henüz market rafına girmemiş olanlardır.

Kısacası:

Semizotu = Purslane

Bilimsel adı = Portulaca oleracea

Common purslane = Yaygın/adi semizotu

Pirpirim = Türkiye'de bazı bölgelerde semizotu için kullanılan yerel adlardan biri

Ve belki de bundan sonra İngilizce bir tarifte “purslane” gördüğünüzde yalnızca bir kelimeyi değil, sofralar arasında yüzyıllardır dolaşan küçük bir bitkinin hikâyesini hatırlarsınız.

Kaynak Notu

Bu yazıdaki botanik ve İngilizce terim bilgileri; Royal Botanic Gardens, Kew'in Plants of the World Online veritabanı, Cambridge Dictionary, American Heritage Dictionary ve Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın Türk mutfağına ilişkin “Purslane Salad” kaydı karşılaştırılarak hazırlanmıştır.

Kişisel anlatımı daha dürüst kur

Cinsiyet karşılaştırmasını daha doğal işle