Hafta başında Haiti’de başşehir Port-au-Prince yakınlarında silahlı şahısların, bir tıp otobüsünü durdurarak ortalarında sekiz Türk vatandaşının da olduğu toplam 17 kişiyi kaçırdığı duyulmuştu.
BBC Türkçe’de yer alan habere bakılırsa, Türkiye’nin Haiti Fahri Konsolosu Hugues Jouse kaçırılan Türk vatandaşlarının, yirmili yaşlarında, Ashabe isimli bir İslamî dini eğitim kurumunda bakılırsavli 5’i erkek ve 3’ü bayan olduğunu açıklamış, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu da Haiti’de bir kriz masası oluşturulduğunu duyurmuştu. El Dia isimli Dominik gazetesi kaçırılan Türk vatandaşlarının ‘misyoner’ olduğunu yazmıştı.
2019 yılından bu yana Haitili Müslümanlar içinde din eğitimi çalışmaları yaptığı anlaşılan Ashabe mensubu Türk vatandaşları da dahil toplam 17 kişiyi kaçıranların daha evvel de fidye alabilmek için yabancıları kaçırdığı bilinen Haiti’nin en büyük ve en tehlikeli hata örgütü olan ‘400 Mawozo’ (400 Denyo) çetesi olduğu düşünülüyor.
Son 2 yılda artış var
Haiti’de son iki yıldır fidye için insan kaçırma olaylarında büyük artış yaşanıyor.
Haiti İnsan Hakları Tahlil ve Araştırma Merkezi’ne göre geçen yıl 81 farklı ülkeden 1200’den çok kişi kaçırıldı. Kuruluşa göre bu şahıslar içinde ABD ve Kanada’dan 17 Hristiyan misyoner de var.
400 Mawozo, bu misyonerlerin her biri için bir milyon dolar talep etmişti.
Misyonerler dört ay daha sonra özgür bırakıldı. Ama bu bireyler için fidye ödenip ödenmediği bilinmiyor.
Yarım milyondan fazla çocuk oka gidemiyor
Haitili çeteler yabancıların kaçırılması olaylarıyla ismini duyurdu. Lakin Haitililer yıllardır şiddetin gölgesinde yaşıyor.
Birleşmiş Milletler çocuklara yardım örgütü UNICEF, geçen hafta ülkede devam eden çete şiddeti niçiniyle başşehir ve etrafında 1.700 okulun kapandığını ve yarım milyondan fazla çocuğun okula gidemediğini deklare etti.
UNICEF’in Haiti temsilcisi Bruno Maes, ‘Mermiler havada uçuştuğu için hiç bir çocuk okula gidemiyor’ dedi.
Maes epeyce sayıda çocuğun çetelere katılmasının da tasa verici olduğunu söylemiş oldu.
Haiti Cumhurbaşkanı Jovenel Moise, geçen Temmuz’da paralı askerler tarafınca öldürülmüştü.
Rakip kabahat şebekeleri ülkenin denetimini ele geçirmek için savaşırken polis gücünün fazlaca yetersiz kaldığı belirtiliyor.
400 Mawozo nasıl ünlendi?
Çete, birinci vakit içinderda 2021 yılının Ekim ayında bir küme Amerikalı ve Kanadalı Hristiyan misyoneri kaçırıp fidye talep ettiğinde memleketler arası seviyede ismini duyurdu, sonrasındasında da yankı getirebilecek yabancı isimleri kaçırmayı sürdürerek haber gündeminde yerini korudu.
400 Mawozo’nun faaliyetleri ve rakibi Chen Mechan (Kötü Köpek) çetesi ile yürüttüğü kanlı alan çatışmaları başşehir Port-au-Prince’in çabucak kuzeyindeki mahallelerde terör ve kaos ortamı yarattı. Lokal medyada yer alan haberlere nazaran bölgede en az 148 kişi öldürüldü ve 9 binden çok kişi konutundan oldu
Çetenin 29 Nisan günü Dominik Cumhuriyeti’nden bir diplomatı kaçırması Dominik’in Haiti sonuna seçkin askeri birliklerini yığmasına yol açtı. Diplomat ondan sonrasında bırakıldı.
400 Mawozo 8 Mayıs’da da Dominik Cumhuriyeti’nden ülkeye giren bir otobüsün yolunu keserek ortasında 8 Türk vatandaşının da bulunduğu 17 yolcuyu ve otobüs sürücüsünü kaçırdı.
1.000’den çok mensubu olduğu düşünülen hata şebekesi başşehir Port-au-Prince’in varoşlarında faaliyet yürütüyor ve çetenin başında ‘Lanmo San Jou’ lakabıyla tanınan Joseph Wilson isimli kişinin bulunduğu düşünülüyor. Wilson internette dolaşan görüntü kayıtlarında peşindeki Haiti mercilerine meydan okuyor.
Hükümet müdahale edemiyor
Komşu Dominik Cumhuriyeti’nden Diario Libre isimli haber sitesinde yer alan bir haberde, 400 Mawozo’nun son kaçırma aksiyonunun, çetenin iki numaralı ismi olan cezaevindeki ‘Yonyon’ lakaplı Germine Joly’nin 3 Mayıs’da Haiti tarafınca, yargılanmak üzere ABD’ye gönderilmesinden bir kaç gün daha sonra gerçekleştirildiğine dikkat çekiliyor.
Yonyon hakkında 2021 yılında Haiti’de ortalarında ABD vatandaşlarının da bulunduğu bir kümenin kaçırılmasına karışmaktan dava açıldı.
Haiti medyasında yer alan kimi haber ve yorumlarda çeteler ve çeteler ortası savaşlara hükümetin tesirli bir biçimde müdahale edememesinin arkasında, şahsen birtakım siyasetçilerin bu hata şebekelerine silah ve para dayanağı vermelerinin bulunduğu öne sürülüyor.
Haiti Observateur gazetesinde yer alan 400 Mawozo ile ilgili bir yazıda bu savlar daha da ayrıntılandırılarak ülkenin idaresindeki Tet Kale Partisi’ne (PHTK) yakın en az iki kişinin çetelerin ‘gerçek patronları’ olduğu ve onlara silah temin ettikleri kaydedildi.
Başbakan Ariel Henry de bir müddetdir mahallî toplumsal medya platformlarında çetelerin yol açtığı problemleri küçümsemek ve tesirli bir gayret yürütememekle eleştirilerek maksat alınıyor.
Çete hakkında temel bilgiler
Kendilerine 400 Mawozo ya da Türkçeye ‘400 denyo’ üzere çevrilebilecek alaycı bir isim veren çete 2016 yılında kuruldu.
Çetenin başkanı olduğu pek epeyce kaynak tarafınca kaydedilen Lanmo San Jou lakaplı Joseph Wilson Haiti makamlarınca cinayet, öldürmeye teşebbüs, insan kaçırma ve araba hırsızlığı cürümlerinden aranıyor.
400 Mawozo’nun iki numarası Germine Joly, nam-ı başka Yonyon ise 3 Mayıs’ta Haiti makamlarınca ABD’ye yollandı ve orada 2021 yılında Amerikan vatandaşlarının kaçırılmasında rol oynadığı suçlamasıyla hakkında dava açıldı. Joly, 2018 yılında Haiti’de müebbet mahpusa mahkum edilmişti ve mahallî medyaya bakılırsa 400 Mawozo’yu cezaevinden yönetmeye devam ediyordu.
Joly ayrıyeten iki başka Haiti ve bir de ABD vatandaşıyla birlikte ABD’den Haiti’ye, çetenin kullanımı için silah ve cephane getirilmesini örgütlemekle de suçlanıyor.
400 Mawozo başşehir Port-au-Prince’in kuzeydoğusunda kalesi sayılan Croix-des-Bouquets mahallesinin yanı sıra başşehri ülkenin kuzebir daha ve Dominik Cumhuriyeti hududuna bağlayan yolların etrafındaki yerleşimlerde de tesirli.
Çete, bilhassa de yabancı asıllı şahısların topluca kaçırılması ve fidye talebi faaliyetleriyle öne çıkıyor. Haiti İnsan Hakları Tahlil ve Araştırma Merkezi’ne bakılırsa cürüm şebekesi bunun yanında haraç toplamak, kamyon kaçırmak ve kaçakçılık işlerinden de gelir sağlıyor.
24 Nisan’dan bu yana 400 Mawozo ile Chen Mechan çeteleri içinde yaşanan kanlı çatışmalar okulların ve işyerlerinin açılamamasına ve binlerce kişinin konutlarından kaçmak zorunda kalmasına yol açtı.
BBC Türkçe’de yer alan habere bakılırsa, Türkiye’nin Haiti Fahri Konsolosu Hugues Jouse kaçırılan Türk vatandaşlarının, yirmili yaşlarında, Ashabe isimli bir İslamî dini eğitim kurumunda bakılırsavli 5’i erkek ve 3’ü bayan olduğunu açıklamış, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu da Haiti’de bir kriz masası oluşturulduğunu duyurmuştu. El Dia isimli Dominik gazetesi kaçırılan Türk vatandaşlarının ‘misyoner’ olduğunu yazmıştı.
2019 yılından bu yana Haitili Müslümanlar içinde din eğitimi çalışmaları yaptığı anlaşılan Ashabe mensubu Türk vatandaşları da dahil toplam 17 kişiyi kaçıranların daha evvel de fidye alabilmek için yabancıları kaçırdığı bilinen Haiti’nin en büyük ve en tehlikeli hata örgütü olan ‘400 Mawozo’ (400 Denyo) çetesi olduğu düşünülüyor.
Son 2 yılda artış var
Haiti’de son iki yıldır fidye için insan kaçırma olaylarında büyük artış yaşanıyor.
Haiti İnsan Hakları Tahlil ve Araştırma Merkezi’ne göre geçen yıl 81 farklı ülkeden 1200’den çok kişi kaçırıldı. Kuruluşa göre bu şahıslar içinde ABD ve Kanada’dan 17 Hristiyan misyoner de var.
400 Mawozo, bu misyonerlerin her biri için bir milyon dolar talep etmişti.
Misyonerler dört ay daha sonra özgür bırakıldı. Ama bu bireyler için fidye ödenip ödenmediği bilinmiyor.
Yarım milyondan fazla çocuk oka gidemiyor
Haitili çeteler yabancıların kaçırılması olaylarıyla ismini duyurdu. Lakin Haitililer yıllardır şiddetin gölgesinde yaşıyor.
Birleşmiş Milletler çocuklara yardım örgütü UNICEF, geçen hafta ülkede devam eden çete şiddeti niçiniyle başşehir ve etrafında 1.700 okulun kapandığını ve yarım milyondan fazla çocuğun okula gidemediğini deklare etti.
UNICEF’in Haiti temsilcisi Bruno Maes, ‘Mermiler havada uçuştuğu için hiç bir çocuk okula gidemiyor’ dedi.
Maes epeyce sayıda çocuğun çetelere katılmasının da tasa verici olduğunu söylemiş oldu.
Haiti Cumhurbaşkanı Jovenel Moise, geçen Temmuz’da paralı askerler tarafınca öldürülmüştü.
Rakip kabahat şebekeleri ülkenin denetimini ele geçirmek için savaşırken polis gücünün fazlaca yetersiz kaldığı belirtiliyor.
400 Mawozo nasıl ünlendi?
Çete, birinci vakit içinderda 2021 yılının Ekim ayında bir küme Amerikalı ve Kanadalı Hristiyan misyoneri kaçırıp fidye talep ettiğinde memleketler arası seviyede ismini duyurdu, sonrasındasında da yankı getirebilecek yabancı isimleri kaçırmayı sürdürerek haber gündeminde yerini korudu.
400 Mawozo’nun faaliyetleri ve rakibi Chen Mechan (Kötü Köpek) çetesi ile yürüttüğü kanlı alan çatışmaları başşehir Port-au-Prince’in çabucak kuzeyindeki mahallelerde terör ve kaos ortamı yarattı. Lokal medyada yer alan haberlere nazaran bölgede en az 148 kişi öldürüldü ve 9 binden çok kişi konutundan oldu
Çetenin 29 Nisan günü Dominik Cumhuriyeti’nden bir diplomatı kaçırması Dominik’in Haiti sonuna seçkin askeri birliklerini yığmasına yol açtı. Diplomat ondan sonrasında bırakıldı.
400 Mawozo 8 Mayıs’da da Dominik Cumhuriyeti’nden ülkeye giren bir otobüsün yolunu keserek ortasında 8 Türk vatandaşının da bulunduğu 17 yolcuyu ve otobüs sürücüsünü kaçırdı.
1.000’den çok mensubu olduğu düşünülen hata şebekesi başşehir Port-au-Prince’in varoşlarında faaliyet yürütüyor ve çetenin başında ‘Lanmo San Jou’ lakabıyla tanınan Joseph Wilson isimli kişinin bulunduğu düşünülüyor. Wilson internette dolaşan görüntü kayıtlarında peşindeki Haiti mercilerine meydan okuyor.
Hükümet müdahale edemiyor
Komşu Dominik Cumhuriyeti’nden Diario Libre isimli haber sitesinde yer alan bir haberde, 400 Mawozo’nun son kaçırma aksiyonunun, çetenin iki numaralı ismi olan cezaevindeki ‘Yonyon’ lakaplı Germine Joly’nin 3 Mayıs’da Haiti tarafınca, yargılanmak üzere ABD’ye gönderilmesinden bir kaç gün daha sonra gerçekleştirildiğine dikkat çekiliyor.
Yonyon hakkında 2021 yılında Haiti’de ortalarında ABD vatandaşlarının da bulunduğu bir kümenin kaçırılmasına karışmaktan dava açıldı.
Haiti medyasında yer alan kimi haber ve yorumlarda çeteler ve çeteler ortası savaşlara hükümetin tesirli bir biçimde müdahale edememesinin arkasında, şahsen birtakım siyasetçilerin bu hata şebekelerine silah ve para dayanağı vermelerinin bulunduğu öne sürülüyor.
Haiti Observateur gazetesinde yer alan 400 Mawozo ile ilgili bir yazıda bu savlar daha da ayrıntılandırılarak ülkenin idaresindeki Tet Kale Partisi’ne (PHTK) yakın en az iki kişinin çetelerin ‘gerçek patronları’ olduğu ve onlara silah temin ettikleri kaydedildi.
Başbakan Ariel Henry de bir müddetdir mahallî toplumsal medya platformlarında çetelerin yol açtığı problemleri küçümsemek ve tesirli bir gayret yürütememekle eleştirilerek maksat alınıyor.
Çete hakkında temel bilgiler
Kendilerine 400 Mawozo ya da Türkçeye ‘400 denyo’ üzere çevrilebilecek alaycı bir isim veren çete 2016 yılında kuruldu.
Çetenin başkanı olduğu pek epeyce kaynak tarafınca kaydedilen Lanmo San Jou lakaplı Joseph Wilson Haiti makamlarınca cinayet, öldürmeye teşebbüs, insan kaçırma ve araba hırsızlığı cürümlerinden aranıyor.
400 Mawozo’nun iki numarası Germine Joly, nam-ı başka Yonyon ise 3 Mayıs’ta Haiti makamlarınca ABD’ye yollandı ve orada 2021 yılında Amerikan vatandaşlarının kaçırılmasında rol oynadığı suçlamasıyla hakkında dava açıldı. Joly, 2018 yılında Haiti’de müebbet mahpusa mahkum edilmişti ve mahallî medyaya bakılırsa 400 Mawozo’yu cezaevinden yönetmeye devam ediyordu.
Joly ayrıyeten iki başka Haiti ve bir de ABD vatandaşıyla birlikte ABD’den Haiti’ye, çetenin kullanımı için silah ve cephane getirilmesini örgütlemekle de suçlanıyor.
400 Mawozo başşehir Port-au-Prince’in kuzeydoğusunda kalesi sayılan Croix-des-Bouquets mahallesinin yanı sıra başşehri ülkenin kuzebir daha ve Dominik Cumhuriyeti hududuna bağlayan yolların etrafındaki yerleşimlerde de tesirli.
Çete, bilhassa de yabancı asıllı şahısların topluca kaçırılması ve fidye talebi faaliyetleriyle öne çıkıyor. Haiti İnsan Hakları Tahlil ve Araştırma Merkezi’ne bakılırsa cürüm şebekesi bunun yanında haraç toplamak, kamyon kaçırmak ve kaçakçılık işlerinden de gelir sağlıyor.
24 Nisan’dan bu yana 400 Mawozo ile Chen Mechan çeteleri içinde yaşanan kanlı çatışmalar okulların ve işyerlerinin açılamamasına ve binlerce kişinin konutlarından kaçmak zorunda kalmasına yol açtı.